“Yeşil Altınımız Yeşil çöpe dönüşmesin”
Bir ton yaş çay, en az iki asgari ücret değerine ulaşmadığı sürece çay tarımında kalıcı bir kalite dönüşümü sağlamak oldukça zor görünüyor.
Neden mi?
Rize’deki çay bahçesi sahiplerinin yaklaşık yüzde 70’i iş için ilimizde istihdam edilmeyince işleri ve geçim şartları nedeniyle İstanbul başta olmak üzere Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerde yaşıyor.
Aile başına yıllık ortalama 4-5 ton çay üretimi üzerinden hesap yaptığımızda, elde edilen gelir; memlekete gelip gübrelemenin, bahçe bakımının, ve hasat zamanında gelmenin ulaşımın ve diğer üretim giderlerinin maliyetini karşılamıyor. Dolayısıyla bahçe sahibi her yıl biraz daha üretimden kopuyor, çay bahçelerine ayırdığı emek ve zaman azalıyor yanı çay tarımımdan uzaklaşıyor.
Peki, üreticinin bahçesinden uzaklaşması çay kalitesini nasıl etkiliyor?
Bahçelerin budanması, gübrelenmesi, yabancı otlardan temizlenmesi ve düzenli bakımı aksıyor.
Bakımsız kalan çay bahçeleri zamanla verim ve kalite kaybediyor. Bunun üzerine bir de tonaj üzerinden çalışan hasat sistemi eklenince kalite yerine hasat edilen tonaj açısından miktar ön plana çıkıyor.
Özellikle çay tarımını ve bahçe bakımını yeterince tanımayan mevsimlik yabancı iş gücüyle yapılan kontrolsüz hasat, sorunu daha da büyütüyor. Çayla birlikte kök, yabancı ot ve çay dışındaki materyaller de toplanıyor. Yaş yapraktaki yabancı madde oranının yüzde 15-20’lere ulaşması, sektörümüz açısından ciddi bir alarmdır. Üstelik bu yöntem yalnızca ürünün kalitesine değil, çay bahçelerinin geleceğine de zarar veriyor bahçeleri adeta calı Süpürgesine donuşturuyor..
Bu ürünler fabrikalarda yeterince ayrıştırılmadan işlenip paketlenerek tüketiciye sunulursa Türk çayının kalitesi düşüyor, piyasa değeri azalıyor. Kalitesi düşen çayın fiyatı baskılanıyor, bundan da en çok yaş çay üreticisi zarar görüyor. Üretici daha az kazanıyor, bahçesine daha az yatırım yapıyor ve kalite kaybı her yıl biraz daha büyüyor.
İşte yeşil altınımızın yeşil çöpe dönüşme tehlikesi tam da burada başlıyor!
Artık bu kısır döngüyü kırmak zorundayız. Öncelikle kuru çayda kaliteyi yükseltmeli, çay olmayan yabancı materyallerin tüketiciye sunulan ürünlerin içine girmesi acilen önlenmesi için tedbirler alınmalıdır. Ardından bahçeden fabrikaya kadar uzanan kapsamlı bir kalite seferberliği başlatmalıyız.
Bir ton yaş çayın en az iki asgari ücret değerinde olması, üreticinin yeniden bahçesine sahip çıkabilmesinin ekonomik temelidir. Büyük şehirlerde yaşayan bahçe sahiplerinin memleketlerine dönmesi, bahçelerini bakımlı tutması ve ailelerin yeniden çay tarımına yönelmesi için üretimin karşılığı olmalıdır.
Unutmayalım; kaliteli çay yalnızca fabrikadaki makinelerle üretilemez. Kalite, önce bahçede başlar, doğru hasatla devam eder ve fabrikada nitelikli imalatla tamamlanır.
Kaliteli bahçe, kaliteli bakım, kaliteli hasat, kaliteli yaş yaprak, kaliteli imalat ve kaliteli siyah çay!
Çay sektörünün bütün paydaşlarına çağrımızdır: Gelin, çay tarımını günübirlik fiyat tartışmalarının ötesinde ele alalım. Üreticinin gelirini, bahçelerin geleceğini ve Türk çayının marka değerini birlikte koruyalım.
Herkes bir kez empati yapsın.
Bu kötü gidişatta kendi sorumluluğunu sorgulasın.
Çünkü üreticinin kazanamadığı yerde bahçe bakımlı kalmaz, kaliteli hasat yapılamaz, Türk çayının geleceği korunamaz.
Emin Kanbur
Rize Ziraat Odası Bşk. Ad.
Hayati Akbaş İSTANBUL-19.Logitrans Uluslararası Transport Lojistik Fuarı İstanbul Yenikapı Avrasya Gösteri ve Sanat Merkezi'nde (Dr.
Gerçekleştirilen İl Danışma Meclisi Toplantısına; AK Parti İl Başkanı Yılmaz Katmer, AK Parti Rize…
Rapor; enerji ve su verimliliğinden yenilenebilir enerji kullanımına, biyoçeşitlilikten çalışan gelişimine kadar şirketin sürdürülebilirlik performansını…
YENİ BÖLÜMLERİ YAYINDA… İlk iki sezonunda 12 milyonu aşkın dinlenme elde eden proje; infertiliteden…
Öğretmen çocuğun potansiyeline güvenirse, çocuk da zaman içinde kendine güvenmeye başlar. Söylemesi kolay olabilir, ama…
ADNAN ONAY Rize’nin en eski camilerinden olup, eskidikçe onarımla ayakta tutulan Reşadiye Mahallesi Camii artık…