Çayeli’nin Kültürel Mirası Bilimsel Çalışmalarla Kitap Haline Getiriliyor

Çayeli’nin Kültürel Mirası Akademik Çalışmalarla Geleceğe Taşınıyor

Rize iline bağlı Çayeli ilçesinde, asırlardır varlığını sürdüren ve şekillenen çok katmanlı kültürel değerler, bilimsel yöntemler kullanılarak kayıt altına alınmaya başlandı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından öncülük edilen “Çayeli Kültürel Miras Atlası: Tarih, Kültür ve Yaşayan Miras” başlıklı proje kapsamında, 20 kişilik uzman bir akademik kadro saha araştırmaları yürütüyor. Bu kapsamlı çalışmanın neticesinde, ilçenin kültürel birikimini detaylı şekilde yansıtan geniş bir envanter oluşturulacak ve bu veriler “Çayeli Kültürel Miras Atlası” isimli kapsamlı bir kitapta toplanacaktır.

 

Bölgesel Mirasın Korunması ve Belgelenmesi

 

Tarihi derinliği ve kültürel çeşitliliği ile dikkat çeken Çayeli bölgesinde, yerel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla büyük bir adım atıldı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nin (RTEÜ) liderlik ettiği bu proje; Çayeli Kaymakamlığı ve iş insanı Mehmet Yazıcı’nın destek ve koordinasyonu altında yürütülmektedir. Temel amaç, ilçenin kültürel hafızasını bilimsel metodolojilerle belgelemek ve kalıcı hale getirmektir.

 

Akademik İş Birliği ve Saha Çalışmaları

 

Projenin yürütücülüğünü RTEÜ Ardeşen Turizm Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülsün Yıldırım üstlenmektedir. Araştırma sürecinde sadece bölgedeki akademisyenler değil; Akdeniz Üniversitesi, Balıkesir Üniversitesi ve Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nden gelen araştırmacıların da yer aldığı 20 kişilik geniş bir ekip görev yapmaktadır. Bu uzman kadro, Çayeli’nin kültürel değerlerini bizzat sahada inceleyerek somut veriler toplamaktadır.

 

Sözlü Kültür ve Yerel Bilgilerin Kaydı

 

Saha çalışmalarının temelini, köylerde yaşayan yerel kaynak kişilerle yapılan görüşmeler oluşturmaktadır. Bu etkileşimler sayesinde sözlü gelenekler, geleneksel üretim teknikleri, mimari dokunun özellikleri ve toplumsal hafızanın parçaları kayıt altına alınmaktadır. Çalışma, sadece geçmişe ait izleri değil, günümüzde hala yaşatılan gelenek ve değerleri de kapsamlı bir şekilde içermektedir.

 

Coğrafi Bölgelerde Yürütülen Derlemeler

 

Araştırma takvimi kapsamında ilk saha çalışmaları Aşıklar Vadisi ve Senoz Vadisi bölgelerindeki köylerde gerçekleştirilmiştir. Eylül ayı boyunca devam eden süreçte; Büyükköy Vadisi, Şairler (Ağaran) Vadisi, Limanköy Mevkii ve Kemer Bölgesi gibi kritik noktalarda kapsamlı derlemeler yapılmıştır. Araştırmacılar, bölge sakinlerinin birikimlerinden yararlanarak Çayeli’nin tarihi dokusuna ışık tutmaktadır. Bu sayede, yazılı kaynaklarda yeterince yer bulmayan yerel bilgiler bilimsel birer belgeye dönüştürülmektedir.

 

Dokuz Temel Başlık Altında Kültürel Envanter

 

Çayeli Kültürel Miras Atlası projesi dahilinde, ilçenin zengin kültürel dokusu dokuz temel başlık altında detaylı bir şekilde incelenmektedir. Bu başlıklar altında yürütülen çalışmalar; Çayeli’nin geleneksel yaşam biçimlerini, yerel üretim kültürünü, mimari dokusunu ve toplumsal değerlerini kapsamlı bir şekilde belgelemeyi hedeflemektedir. Saha araştırmalarından elde edilen veriler, bilimsel bir envanterin oluşturulmasında temel taşı olacaktır. Elde edilen tüm bilgiler ve belgeler, “Çayeli Kültürel Miras Atlası” başlıklı kitapta bir araya getirilecektir.

 

Gelecek Kuşaklara Aktarılan Ortak Hafıza

 

Projenin başarıyla tamamlanmasıyla ortaya çıkacak bilimsel birikimin, ilçenin kültürel değerlerinin korunması için gelecekteki çalışmalara önemli bir kaynak oluşturması öngörülmektedir. Ayrıca yerel mirasın tanıtımı ve kalıcı bir başvuru kaynağı oluşturulması hedeflenmektedir. Projenin hayata geçmesinde yerel halkın desteği kritik bir rol oynamaktadır. İş insanları Mehmet Yazıcı, Özcan Beyaz ve Ahmet Ali Kork’un yanı sıra, araştırmaların yürütüldüğü köylerin muhtarları da sürece katkı sağlamaktadır. Köy sakinlerinin bilgi ve deneyimlerini paylaşması, saha çalışmalarının derinleşmesini sağlamaktadır. Bu ortak çalışma, Çayeli’nin ortak hafızasını korumaya yönelik akademik ve toplumsal birer değer olarak nitelendirilmektedir. Çayeli Kültürel Miras Atlası ile ilçenin geçmişten bugüne taşıdığı kültürel değerlerin belgelenmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması için sağlam bir temel oluşturulmaktadır.