ELEŞTİRİ YASAĞI

Adnan ONAY

Devletlerin kendilerini koruma adına koydukları yasaklar düşünce özgürlüğünü engellemeye dönüştüğünde devlet mekanizması içerisinde yer alanların tümünün doğru işler yaptığını sanır veya ona inandırılmak isteniriz.

 

Siyasi iktidarların devleti kontrol altına aldığı otokratik/yarı otokratik sistemlerde siyasal iktidarları eleştirmek devleti eleştirmek olarak görülür. Bu zincir, iktidarların kontrolüne aldığı bürokrasiyi de kapsadığı için bireyler nereye dokunsa bu tür fiiller eleştiride bulunanların önüne bir suç olarak konur..

 

İktidar siyasetinin sistem üzerindeki bu baskın yürütme modeli, iktidar hesabı yapan muhalif siyaset için de vazgeçilmez bir modele dönüşür. Muhalefet de kendine yönelen eleştirileri bir şekilde kötümser yaklaşımlar olarak görür. Böylece, bu model benimsenmiş değerler olarak sistemin her alanını etki altına alır ve sistemin her yanı eleştirilemez hale gelir.

 

Eleştirinin olmadığı yerde demokrasiler gelişmez, ancak yine de adına demokrasi sanılan, o şekil sunulan kadük bir sistem devamedegider.

 

Sistem tüm yönleriyle eleştiriye kapandığında artık yasaların özgürlükçü olmasının da bir anlamı kalmaz. Yasalar rafta durur veya iyi yasalar sistemi kontrol edenlerin önünü açmaya yarar. Geride kalanlar işine yaramaz. Kendi içinde özgürlükleri hapseden fiili sistem yönetim dışında kalan halk için asıl hale gelir..

 

Otokrasileri doğuran en önemli etken sistemin her yönünü kuşatan eleştiri yoksunluğu, daha doğrusu eleştirinin bir kusur, bir suç olarak görülmesidir.

Bu durum aynı zamanda toplumsal zekayı da olumsuz etkiler. Düşünceler gelişmez, toplumda dolaşan düşünceler en alt seviye üzerinden yol alır.

 

Maalesef; ülkemiz eleştiriyi cezalandırmaktan oldum olası uzaklaşabilmiş değil. Çoğulcu demokrasiye çok geç geçmemiz bunun ana nedenlerinden biri olarak görülse de, sonrasındaki yönetimler de kısa zamanda sistemi askeri müdahalelerle karşı karşıya bırakarak düşünce özgürlüğünün kısıtlanmasına aracı oldular.

 

Bugün geldiğimiz noktada özgürce eleştirebileceğimiz, değindiğimizde çeşitli baskılarla karşı karşıya kalmayacağımız hiçbir alan yok. Herkes, bulunduğu yerin gücünü kullanarak kendi cephesine yönelen eleştirileri itibarsızlaştırmaya azami gayret gösteriyor.

 

Böyle bir tablo karşısında yazmak da anlamsızlaşıyor, yazılan her şey istenileni yazmaya dönüşüyor.

 

Eleştirel düşüncenin suç görüldüğü toplumlarda kitap okuma alışkanlığı da gelişmez.

 

O nedenle; ben bu kitap okuma yönünde atılan adımları, daha iyiye ulaşma adına çıkarılmış yasalara benzetiyorum.

Zihinlerin, düşüncelerin hapsedilmesinin doğal hale dönüştüğü sistemlerde çok iyi diye lanse edilen her şey bir propaganda aracına dönüşmekten başka hiçbir işe yaramaz..!

O nedenledir ki, etrafımızda kitap okumayı öven, ancak satın aldığı kitapları dahi okumayan nice kişilerin anlattıklarına muhatap oluyoruz.. Eğiti(m)cilerin durumu ise çok daha vahim..!

 

Bu konuda verilebilecek o kadar çok örnek var ki!