FON VURGUNCULARINI TESPİT

ADNAN ONAY

 

Borsa ile hiç işim olmadı; ancak borsaya müptela olmuş çok tanıdığım var. Tanıdıklarımdan borsa üzerinden zengin olana da rastlamadım.

Yine de bu işi profesyonelce takip edenler olduğunu ve zaten zengin olan bu kişilerin borsa üzerinden daha da zenginleştiğini biliyorum.

 

Son günlerde yaşananlara, suçlananlara ve mal varlıklarına el konulanlara bakıyorum; hepsinin borsadaki manipülasyonlar üzerinden kazanç elde ettiklerini görüyorum. Buradaki manipülatif işlemleri incelediğimde ise hileli bir ağ içinde bulunan borsadaki şirketlerin birbirleriyle irtibatlı olarak alım-satım yaptığını ve bu işleyişin farkında olmayan sıradan kişilerin paralarını iç ettiğini anlıyorum.

 

Buraya kadar anlaşılmayan bir şey yok.

Ancak anlamadığım bir husus var:

 

Artık sıradan yatırımcıların dahi işlemlerini yapay zekâ üzerinden yürüttüğü günümüz dünyasında; suçlanan hisselere yatırım yapıp yaklaşık üç-dört ay önce büyük kârlarla hisselerini satarak piyasadan çıkanlarla, bu soygunu bilinçli olarak yürütenler birbirinden nasıl ayırt edilecek?

 

Örneğin, farz edelim ki ben bir borsa düşkünü olsaydım alım-satımlarımı yapay zekâ algoritmaları üzerinden yapardım. Kendi aralarında şüpheli işlemler yapanların hareketlerini takip etmesi için yapay zekâya komut verirdim. Yapay zekâ bunları kolayca tespit edebilir, sonrasında ben de bu hızlı ve şüpheli çıkışlara dayanarak piyasadan çekilirdim.

 

İşte sorun tam da burada: Kendi aralarında alengirli alım-satım yapan hiçbir şirketle bağım olmadan, çok büyük paralar kazanarak 3-4 ay önceden çıkan biri olsaydım, bugün soruşturulanlar arasında yer alırdım.

 

O halde bu iş nasıl ayıklanacak?

 

Bu süreçte manipülasyon yapanlarla gerçek yatırımcılar nasıl ayırt edilecek?

 

Anladığım kadarıyla bu karmaşa içerisinde bazı düzenbazların işin içinden bir şekilde sıyrılma ihtimali var.

 

Konuyu titizlikle takip eden Adalet Bakanlığı da bu karmaşanın zorluklarını yaşıyor olmalı ki mal varlıkları dondurulan bazı şirket ve gerçek kişilerin varlıkları üzerindeki tedbirler kaldırıldı. Oysa dijital veriler ve takip sistemleri üzerinden manipülasyon yapmış kuruluşların tespiti mümkün. Asıl zor olan ise bireysel olarak aldığı tüyolar üzerinden bu hisselere yatırım yapıp çok büyük kazançlar elde ettikten sonra piyasadan çıkanları tespit etmektir.

 

Bu konuda ortada çeşitli zorluklar olduğu görülse de bu vurguna bulaşan her kim varsa ortaya çıkarılmalı ve mutlaka cezalandırılmalıdır. Gerçek yatırımcıyı korumak ve manipülatörleri sistemin dışına itmek, sadece adaletin değil, piyasa ekonomisinin de bir gereğidir. Sapla samanın birbirine karıştığı bu bulanık suda, adalet süzgecinin ince elenip sık dokunması ve bu büyük vurgunun arkasındaki asıl aktörlerin bedel ödemesi şarttır.