İsmet Paşa’nın Rize Ziyaretleri

ÇAY RİZE’Yİ KURTARACAKTIR

Dönemin Başbakanı İsmet İnönü’nün 1935 yılında Rize ziyaretinde Rize Halkevi’nin önünde oturan İsmet İnönü’ye bir kavanozda çay getirildi ve demlenen çay ikram edildi. Bu çayın Rize’de yetiştirildiği söylendi. Kendisi çayı çok beğendi ve benimsedi. Buna sahip çıkalım. Bu bitki Rize’yi kurtaracaktır” dedi. Verdiği talimatlar neticesinde Tarım Bakanları Muhlis Erkmen ve Şevket Raşit Hatipoğlu ile Zihni Derin’in çabalarıyla, üretime hız kazandırılmıştır. İlk çay fabrikası, 1947 yılında, 60 ton/gün kapasiteli, Rize Fener Mahallesinde, Rize Çay Fabrikası adı altında dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından işletmeye açılmıştır. Açılışa katılmak üzere Rize’ye giden İnönü, çay tarımının öncülerinden olan Asım Zihnioğlu’ndan çay tarımında gelinen nokta konusunda bilgiler almış, çay konusuna olan hassasiyetini defalarca dile getirmiştir.

 

İYİDERE KÖPRÜ’DE KARŞILANDI

Karadeniz illerinden Zonguldak, Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon’u ziyaret eden Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü 19 Mayıs 1952 tarihinde Rize ilini ziyaret etmiştir. Rize’nin girişinde İyidere Köprü’de çevre köylerden gelen kalabalık bir halk topluluğu tarafından karşılanan İnönü buradan Derepazarı ilçesine geçmiştir. Orada halk ile sohbet etmiştir. Rize şehir merkezine gelindiğinde Jeep arabasına binerek halkı ayakta selamlayarak CHP İl Başkanlığı binasını ziyaret etmiştir. Kısa bir istirahatten sonra parti binası balkonundan Rizelilere hitap etmiştir. Ayrıca Dr. Kemal Beyazıt, Ordu Milletvekili Atıf Topaloğlu, Sivas Milletvekili Şemsettin Sirer, Trabzon Milletvekili Cahit Zamangil ve Fuat Sirmen birer konuşma yapmışlardır. İnönü akşam şerefine verilen ve Park Otel’de düzenlenen yemeğe katılmıştır.

 

KARAYEMİŞİ SEVDİ

20 Mayıs 1952 tarihinde Gündoğdu, Bozukkale, Çayeli ve Pazar’da incelemelerde bulunan, konuşmalar yapan, partilileriyle sohbetler eden İnönü, Bozukkale’de kendisine ikram edilen karayemişi keyifle yemişti. Daha sonra siyasette yol arkadaşı olan Sadettin Türüt’ü evinde ziyaret etmiş, öğle yemeğini burada yemişti. Önce Türüt Ailesi’yle sonrada Rize’nin önde gelen ailelerinin bireyleriyle hatıra fotoğrafları çektirmişti. İstanbul’a hareket etmek üzere Tarı Vapuruyla Rize’den ayrılmıştı.

 

SADETTİN TÜRÜT’E ÖZEL TEŞEKKÜR

İnönü; 30 Mayıs 1952 tarihinde hazırlattığı, ıslak imzasının bulunduğu yazıyla; Rize’de ziyaret ettiği Rize siyasetinin önemli isimlerinden arkadaşı Sadettin Türüt’e teşekkürlerini şu şekilde bildirir: Son yaptığım seyahat esnasında Rize’de beni ağırlamak suretiyle ihtiyar buyurduğunuz zahmete ve göstermiş olduğunuz misafirperverliğe yürekten teşekkürlerimi sunarken, bu sıcak alakanın hatırasını kalbimin derinliklerinde daima muhafaza edeceğimi bildirir, sevgiyle gözlerinizden öperim.

 

Kaynak:

*Hasan Tuncer Türüt (Ziyaretin canlı tanığı)

*Bir Yeşilin Peşinde Asım Zihnioğlu TÜBİTAK Yayınları 1998 218 sayfa

*CHP Genel Başkanı Rize’de Rize Gazetesi 20 Mayıs 1952 sayfa 1

*İsmet İnönü Defterler (1919-1973) 1. Cilt. Hazırlayan Ahmet Demirel Yapı Kredi Yayınları İstanbul 2008 sayfa 359

 

Fatih Sultan KAR / İST.