İYİ Kİ ATASÖZLERİMİZ VAR

ADNAN ONAY

 

Öyle güzel atasözlerimiz var ki, uzunca yazarak anlatmak istediğiniz şeyi bir tek cümleye sığdırırlar. Bu atasözlerimizden bazıları var ki, sohbetlerimizde sık sık bunları kullanırız. İşte bunlardan biri de ““Koyunun bulunmadığı yerde keçiye Abdurrahman Çelebi derler” şeklindeki atasözümüz..

 

Bu atasözümüz Türk halk kültüründe sıkça kullanılan, mizahi ve hiciv içeren bir deyimdir.

Bu atasözümüz özet olarak; bir ortamda daha iyi bir seçenek ya da daha değerli bir şey yoksa, sıradan hatta vasat bir şeyin bile abartılı bir şekilde değerliymiş gibi göründüğünü ifade eder.

Bu söz, bir toplulukta ya da ortamda daha yetkin, daha değerli ya da daha uygun bir seçenek olmadığında, sıradan bir kişinin ya da nesnenin bile gereğinden fazla önemsenip yüceltildiğini anlatır.

 

Burada “koyun” daha değerli, bereketli ve makbul bir hayvan olarak görülürken, “keçi” daha az değerli, inatçı ve sıradan kabul edilir. “Abdurrahman Çelebi” ise Osmanlı kültüründe saygın, kibar, önemli bir kişiyi temsil eden sembolik bir isimdir.

 

Keçiye böyle bir unvan verilmesi, ironik bir şekilde, ortamın ne kadar düşük standartlı olduğunu vurgular. Yani, bu sözle,” Daha iyisi yoksa, keçi bile kral olur!” mesajı verilmekte.

 

Günümüz karşılaştığımız bazı manzaralar maalesef bu atasözünü bizlere sık sık hatırlatıyor.