OTOMOTİV SEKTÖRÜ

Ülkemizde gündem Fon Krizi ( 18 milyar usd ) olsa da, ben ilerdeki başka bir duruma, yıllık 50 milyar usd hacmi olan OTOMOTİV sektörüne ışık olmak istiyorum.

Biz dünyanın çok önemli otomotiv ve yedek parça üreten önde bir ülkesiyiz. Bu kazanımı artan şekilde devam ettirmemiz çok önemli.

 

Türkiye’yi gelecekte bekleyen en büyük tehlikelerden biri otomotiv sektöründe görüyorum.

Ekonomimiz için yöneticilerimizin geleceğe, otomotive bakış açısı, vizyonumuz ise çok önemli olacaktır.

 

Önce Türkiye’deki otomotiv üretimi, yerleri, büyüklüğü ve markaların analizini yapalım.

 

Türkiye’de Üretim Yapan Küresel Markalar…

-Fiat ( Tofaş ) : Bursa fabrikasında Egea ailesi ve hafif ticari sınıfında Doblo gibi modeller üretilmektedir.

-Renault ( Oyak Renault ) : Bursa’da uzun yıllardır Clio, Megane Sedan, Duster ve belirli dönemlerde Mitsubishi Colt gibi kardeş modeller üretilmektedir.

-Toyata : Sakarya’daki fabrikasında dünyaca popüler Corolla ve C-HR modellerini banttan indirmektedir.

-Hyundai : İzmit fabrikasında küresel pazar için i10, i20 ve Bayon modellerinin üretimini gerçekleştirmektedir.

-Ford ( Ford Otosan ) : Kocaeli ve Eskişehir fabrikalarında Transit, Transit Custom ve Tourneo Customgibi ticari araç gruplarında üretim yapmaktadır.

-Volkswagen / Mercedes Benz : Ticari ve ağır vasıta alanında Türkiye’de önemli üretim ve montaj operasyonlarına sahiptir.

 

2025 Otomotiv İhracatı Hakkında…

-Toplam Değer: 41,5 milyar dolar

-Adet Bazında İhracat: 1 milyon 57 bin 920 adet

-Sektörel Pay: Türkiye toplam ihracatı içinde yüzde 17,5 pay

-İstihdam : Doğrudan üretimde ve yan sanayinde çalışan insan sayısı 255.000-370.000 kişi aralığında değişmektedir.

 

Pazar ve Ülke Dağılımı…

-En Çok İhracat Yapılan Ülkeler: Almanya, ABD ve Birleşik Krallık.

-Ana Pazar: Avrupa Birliği (AB) ülkeleri toplam ihracatın yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor.

 

DIŞ RİSKLER…

Yukarıdaki veriler, rakamlar olumludur, ancak otomotiv ihracatında Avrupa’nın payı (%70 ) çok yüksektir ve bağımlılıktır, risktir.

Neden…

.Avrupa yaşlanıyor.

Göçmenleri saymazsak Avrupa nüfusu azalıyor.

Dolayısıyla potansiyel müşterilerimizde azalabilecektir.

.Avrupa’lı üreticilerin, üretim yerlerini değiştirme düşüncesi var. Türkiye’de bundan olumsuz etkilenebilir.

.Volkswagen zarar ederken, maliyetler sebebiyle Çin BYD ile mücadele edemiyor, fabrika kapatma, işçi çıkartma planları yapıyor.

.Çin dünyanın en büyük otomotiv üreticisi olma yolunda ve Avrupa’nın 1/2 maliyetiyle sağladığı üretimdeki avantajını satışa yansıtıyor. Tüm dünyada tercih edilir oluyor.

.Türkiye ise verilen sözlere rağmen, otomotivde özellikle BYD ile Avrupa ve bölgeye hitap edecek üretim imkanını kazanamadı.

Oysa biz, Çin otomobillerini çok tercih ediyor ve çok yüksek rakamlarda döviz ödüyoruz.

 

İÇERDEKİ RİSKLERİMİZDEN BAZILARI…

Üretimde tercih edilirliğimizin ve / veya ihracatın azalması büyük risktir.

.İhracatımız içinde %17,5 paya sahip otomotiv sektörünün 41.5 milyar usd olan ihracat rakamı ülke ekonomisinin can damarlarındandır.

.Ülkemizin toplam istihdamına çok büyük katkısı vardır.

.Olası sıkıntıda Bursa, İzmit, Sakarya ve Eskişehir illerinde bir çok insan, bağlantılı yan sektörler ve bu illere olan etkisiyle sağladığı istihdama katkısı, canlılık, para, gelişim ve sonuçta hayatı bu illerde çok büyük bir sıkıntıya sokabilir.

Hatırlatayım, örnek vereyim.

Sadece ABD’nin değil dünyanın otomotiv üssü Detroit idi. Şimdi ise hayalet şehir.

Vestel markamızın yaşadığı sıkıntı ve son dönemde Manisa İlimizde ki yaşanmaya başlanan genel sıkıntı da önemlidir.

 

ÖNCELİKLERİMİZDEN BAZILARI NE OLABİLİR…

-Bizim otomotiv ihracatımızda Avrupa %70 payına sahip. Üretimde Avrupa’lı ülkelerle bağımızı güçlendirken, satışta bağlılığı azaltmamız, Orta Doğu, Afrika ve diğer çevre ülkelerde de daha etkin olmamız şart.

-Çin’in Avrupa kapısındaki üretim rolünü kazanmalıyız.

-Mevcut yabancı üretici şirketlerin yeni modellerinin, yine elektrikli otomotiv de üretimlerini ülkemize kazandıracağız.

-İnsan kaynağımızı bilgi, beceri ve sayısal olarak sürekli geleceğe yönelik geliştireceğiz.

-Doğrudan üretim ve tercih edilirliğimizde önemli etken olan yan sanayi dahil, yatırım yapılır ülke konumumuzu daha da güçlendirmeliyiz.

Alt yapılar, yatırım modelleri, teşvikleri, destekleri çok önemli. Geliştirilmeli, esnek olmalı.

-İleriyi de düşünüp, mevcut Togg otomotivimizin dışında yeni marka ve modelleri motor dahil kendimiz üretecek duruma gelmeliyiz.

Orta gelirli ve lüks kesime de hitap eden geleceğin araçlarını kendimiz üretmeliyiz.

Kullandığının çoğunu üreten ülke olmamız önemli.

 

Güçlü ve Geleceğin Türkiye’si İçin.

Mustafa Bayram Aksoylu

0532 3414915

04102026