RİZE’DE ÇAY SONRASI LİKAPAYA İLGİ ARTTI.YAYLA LİKAPASI 150-250 TL ARASINDA SATILIYOR

İSMET KÖSOĞLU

Kırsal alanda ve özellikle aylalarda yetişen doğal Likapanın şifa kaynağı olduğu söyleniyor. Yayla Likapası toplayıcılarından Nurettin Baş’’ yayladan topladığımız doğal Likapanın tadı ve aroması çok özel. Şifa kaynağıdır. Genellikle Eylül ayında toplanır. Toplandığı sırada yenildiğinde çok güzel bir tadı vardır. Yaylalarımızın hemen tamamında bulunur ve toplanır. Biz taze içken yenilmesini tavsiye ederiz. Çağrankaya yaylasında günde ortalama 10 kg Likapa ancak toplayabiliyoruz, kilosu 150 ile 250 TL arasında alıcı buluyor’’ dedi.

Bölgede Likapa tarihçesi

1879 tarihli Osmanlıca bir belgede, henüz bugünkü çay bitkisinin yetiştirilmediği tarihte, Rize’deki ormanlarda, kırlarda ve halkın bazılarının bahçelerinde bol miktarda keşfedilen bir tür çay ağacından bahsedilmektedir. Bu belgeye göre yöre halkı bu bitkiyi, emek ve akça sarf ederek terbiye edip yapraklarını kilosu on mecidiye karşılığında satmaktadır. O zamanın hükûmeti tarafından gümrük vergisi alınan bu çaya benzeyen bitkiden, ayrıca orman vergisi de alınmak istenmektedir. Rusya Hükûmeti bu bitkiden vergi namına bir şey almadığından bu çayların kaçak olarak yurt dışına çıkacağından endişe duyulmaktadır. Trabzon valiliğinin yazısı üzerine Osmanlı Hükûmeti bu bitkiden örnekler istiyor. Orman Bakanlığı’nın da kontrolünde olmak şartıyla bunun yararlı olup olmadığı araştırılıp ondan sonra tarımının yapılmasına ve yaygınlaştırılmasına teşebbüs edilmesi tavsiye olunmuştur.

Faydaları

Göz yorgunluğu, miyopluk, katarakt, karasu (Glokom), şeker hastalığından kaynaklanan görme bozuklukları (Diyabetik retinopati), gece körlüğü, gece görüşünü artırıcı, kamaşma, retinayı güçlendirici, kılcal damar çatlamalarını önleyici ve tavuk karası (retinitis pigmentosa) hastalığının ilerlemesini yavaşlatıcı, Kabızlık, bulantı, mide krampları, ülser önleyici, Kan şekerini düşürücü, iltihaplanma, kolajenin (collagen) stabilize edilmesi, Pıhtılaşmanın azaltılması, damar sertliği oluşumunun engellenmesi ve antioksidan etki,Varis, basur (hemoroid) ‘e karşı iyileştirici.

Yeni keşfedilen bir özelliği de somon balığı, yumurta, yulaf, barbunya, bezelye ve ay çekirdeği ile beraber zekayı geliştiren 7 besinden biri olduğu yönünde.

Kullanım alanları

Taze meyve olarak, Meyve suyu olarak; tek başına veya diğer meyve sularıyla kokteyl yapılarak. İlaç sanayisinde; kuru meyvesi, çiçek, kök ve yaprakları, Süt ve süt ürünleri teknolojisinde; dondurma, yaban mersini içeren süt veya yoğurt, Kuru meyve teknolojisinde, Meyveli ekmek, çörek, kek, puding ve pastalarda, Baharat sanayisinde, Meyve salatalarında, Reçel, marmelat ve konserve sanayisinde, Çay; kuru yaprağı ve kuru meyvesi ve Diyet mönülerinde.