Hazırlayan: Bayran Ali KAVALCI
Çay dünyada sudan sonra en çok tüketilen içecek özelliğini her geçen gün artırarak devam ettiriyor. Allah’ın bölgemize bahsetmiş olduğu bu ürünle ülkemiz 1787 tarihinde, Japonya’dan getirilen çay tohumlarının ekilmesiyle başlamıştı.
Tarihi MÖ. 2.700 yıllara dayanan çayın bazı kaynaklarda ilk olarak Hindistan’ da ortaya çıktığı yazılsa da anavatanı olarak Çin ve Japonya kabul edilir. Çinli Budist rahiplerin uykuya karşı koymak için içtikleri çay önce Japonya’ya oradan da 17.yüzyılda Avrupa’ya gelmiş ve buradan tüm dünyaya hızla yayılmıştır.
Dünyada Çay Üretimi;
Dünyadaki çay tarımı yapılan alanlarının %87,8’i Asya, %9,8’u Afrika, geri kalan %2,4′ lük kısmı ise Güney Amerika, Okyanusya ve Avrupa kıtalarında bulunmaktadır. Ülkemizde- ki çay tarım alanları yaklaşık 76 bin hektar olup çaylık alanı bakımından %2,8 ile dünya sıralamasında 7’ncidir. Dünyada başlıca çay üreticisi ülkeler sırasıyla Hindistan, Çin, Kenya, Sri Lanka, Türkiye ve Vietnam’dır. Ülkemizin çay tarım alanında 7’inci iken çay üretiminde 5’inci olmasının sebebi birim ala- nından alınan ürün bakımından dünya l’incisi olmasıdır. 2010 yılı itibari ile 4,5 milyon tona ulaşan dünya çay üretiminin yaklaşık %60’lık kısmı üretici ülkelerde içilirken geri kalan %40’lık kısım ise ihraç edilir.
Peki dünyada çay tüketimi nedir?
Eskiden yaprakları kaynatılarak içilen çay, daha sonraki yıllarda yaprakları kurutulup demleme usulü içilmeye başlanmış ve değişik imalat yöntemleri kullanılarak günümüze kadar gelmiştir.
21 Mayıs 2011’de Brezilya’da düzenlenen, “Global içecek tüketiminin pazar stratejileri” konulu sempozyumda sunulan Euromonitor 2010 verilerine göre, aralarında suyunda bulunduğu toplam 13 içecek kategorisi içerisinde yüzde 29’luk bir oranla içecek olarak çay, artık sudan sonra en çok içilen içeçek değil, sudan daha çok içilen bir içecek konumuna gelmiş bulunmaktadır.
Bizler çayımızı yürekten seven bir ülkeyiz. O kadar ki, dünya genelinde bizden daha çok çay içen ülkenin olmadığını biliyoruz. Dünyanın en büyük ve en çok çay üretimi yapan iki ülkeyi de geride bıraktık. O nedenle çayımızın kıymetini çok iyi bilmeli ve hep birlikte çayımızın geleceği için kamu,özel fedakarlığı için kollektif bir dayanışma içinde çalışmalıyız. Ve biran önce bölgemizin en önemli ekonomik girdisi olan çayımıza kanunla sahip çıkıp, çay kanunu artık hayata geçirmeliyiz. Çünkü çay kanunuyla fiyat istikrarı sağlanacaktır.
Dünyada üzerine kar yağan ve pestisit bulunmayan çayımız bölgemizde 1.milyonun üzerinde insanın en kıymetli geliri ve ekmeğidir.
Çayın ülkemize gelişimin 100.yılı vesileyle özetle hazırlamış olduğum bu haberimde, Çaykur ve Rize Ticaret Borsası Kaynaklarından faydalanmış oldum