İŞSİZLİĞE FORMÜL; ÇAY TOPLA!

 

Rize’de işsizlik had safhada.
Türkiye geneli ortalamasının üzerinde işsizimizin olduğu ilimizde, bu işsizlerin arasında binlerce üniversite mezunu gencimiz var. Üniversitelerden (her branştan) mezun olan bu gençlerimizin çoğu kendi memleketinde iş bulamadığı İçin aile düzenini bozup, İstanbul gibi metropollere giderek iş arıyor.

Rize’de yıllar önce yapılmış Çay Fabrikalarının dışında kitlesel istihdam sağlayan başka fabrikalarımız yok.
Çay fabrikalarında ise kadrolu işçilerin sayısı çok azalmış olup, çoğunluk mevsimlik olarak yılda 4 ay çalışmakta. Yani bu fabrikalarda çalışanlar yılın 8 ayı işsiz.
Bu kişiler maaşlarının yanı sıra (sendikalı ise) Toplu Sözleşmeden doğan hak gereği çalıştıkları süreye isabet eden miktar kadar yıl içinde de ikramiye alıyorlar.
Bu paralarla evlenmek, ev geçindirmek,kira vermek hiç mümkün olmadığı İçin mevsimlik çalışan gençlerimizin çoğu evlenmiyor veya ailesinden destek görerek evleniyor.

Buna rağmen 600 civarında işçi alım duyurusu yapan ÇAYKUR’a 64 bin civarında kişinin başvurduğunu düşünürsek Rize’deki işsizliğin boyutu daha iyi anlaşılabilir.

Rize’deki işsizliğin boyutları oldukça vahim bir hal almışken, bazıları birilerinin goygoyculuğunu yaparak “kimsenin işsizlikten şikayet etmeye hakkının bulunmadığını, yevmiyecilerin günde 500 TL yevmiye ile çay topladığını, işsizlerin bu işi beğenmediklerini, o nedenle de bu işlerin yabancılara yaptırıldığını” belirtiyorlar.

Sapla, samanı karıştıran bu gibi kişilerin, “Rize’de işsizliğin olmadığı, sorunun iş beğenmemekten kaynaklı olduğu” iddiası algı yaratmaya yönelik tam bir şarlatanlık!

Yani bu şarlatanlara göre; işsiz gençler eğer gündelikçilik yapmış olsalar ellerine büyük miktarda paralar geçecek ve böylece Rize’de işsizlik de ortadan kalkmış olacak!

Bunlara sormak gerek; mevsimlik çalışanların dahi işsiz telakki edildiği dikkate alındığında 4 aylık sezon içinde günü birlik, sosyal güvencesiz, sigortasız çalışan birinin bu tür yevmiyeciliği nasıl iş olarak görülebilir?

Bu şekil iddialarla binlerce işsizin, işsizlikten kurtarılacağını ileri sürenler eğer bu cümleleri amaçlı söylemiyorlarsa, (emin olun)zeka düzeylerinden şüphe etmek gerek!

Her zaman söylüyorum; çay toplama işi makas ve motor marifetiyle oldukça kolaylaşmıştır. Herkes kendi çayını kendisi toplamalı ve dışarıya ödeyeceği para ceplerinde kalmalı.
Boş durduğu, çalışmadığı halde çayını başkalarına toplatan aileler bu yanlıştan vazgeçmeliler.
Bunu hep söyledim, söylüyorum, bunu söylemek ayrı bir şey.
Ancak, çayını başkasına toplatan herkesi de suçlamamak gerek.

Yıllar önce eğitim ve iş nedeniyle başka şehirlere gidenler var ve bunlar orada kurdukları düzeni bozmamak için çaylarını başkalarına toplatıyorlar. Bu nedenle bölgemizde yarıcılık oldukça yaygın durumda. Yine bölgemizden olan bu yarıcılar bu sistem üzerinden ev geçindiriyor ve aileden birilerinin bu vesileyle yaptığı ek işlerle birlikte işsizler ordusuna katılmıyorlar.
Bu yolla çocuklarını okutup, iyi yerlere getirmiş olup, sonradan yarıcılığı terkedip oğullarının, çocuklarının yanına giden birçok aile var.
Yani çayını toplayamayıp yarıcıya verenler de bir şekilde istihdama katkıda bulunuyor, bu gibi toprak sahipleri kazançlarını başka ailelerle bölüşmüş oluyorlar.

İlin sosyolojisini kavramaktan aciz insanların gerçekliği olmayan değerlendirmelerle ilimizdeki işsizliği örtmeye kalkmasını iyi niyetle bağdaştırmak mümkün değil.

Rize’de ciddi oranda işsizlik var ve göçler nedeniyle yıllardır nüfusumuz aynı.

İlimizde, kitlesel istihdam sağlayacak işletmelerin, fabrikaların açılması gerek.
Bunun için iktidar özel teşvikler üzerinden müteşebbislere imkanlar oluşturmalı.
Yıllardır bunları ekranlarımızdan söyleyip durdum. Şimdi de söylemeye, yazmaya devam ediyorum..

Basın-yayın organları, meslek örgütleri, sivil örgütler, söz söyleme durumunda olanlar ilimizdeki işsizliği örtme yerine, işsizliği önleyecek fabrikaların açılmasının gerekliliğini dile getirmeliler.

Gerçeklerin üzerini örtmeye çalışmak bu ile, bu ilin işsizlerine insanına düşmanlık etmek demektir.

Makale/Özel haber-Adnan ONAY