DEVA Partili Karal: Kaçak elektrik dürüst vatandaşı cezalandıran, sosyal adaleti çökerten bir yük haline geldi

 

 

DEVA Partili Karal

Bakan Bayraktar’a yazılı soru önergesi

DEVA Partili Hasan Karal, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye yazılı soru önergesi sundu. Elektrik enerjisinin üretimden tüketime kadar stratejik ve yüksek maliyetli bir kamu hizmeti olduğunu vurgulayan Karal, bazı tarımsal ya da hayvancılık faaliyeti izlenimi verilen yapılarda, yüksek kapasiteli trafolar üzerinden günlük on binlerce kilovat-saat elektrik tüketildiğine ilişkin basına yansıyan haberlerin kamuoyunda ciddi endişe yarattığını ifade etti.

“Kaçak kullanımın bedelini dürüst vatandaş ödüyor”

Bu düzeydeki tüketimin, dürüst abonelerin faturalarına dolaylı maliyet olarak yansıdığına dikkat çeken Karal, “Kaçak kullanımın bedelini kurallara uyan vatandaş ödüyor. Bu tablo sosyal adaletle bağdaşmıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“Bu tablo kamu vicdanı açısından kabul edilemez”

Kaçak elektrik kullanımının, elektriğin “çalınabilir bir kaynak” gibi algılanmasına yol açtığını belirten Karal, bunun hukukun üstünlüğü ve kamu vicdanı açısından da kabul edilemez olduğunu söyledi. Mücadelenin yalnızca teknik değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk olduğunu kaydeden Karal, erken tespit mekanizmalarının, akıllı sayaçların ve anlık tüketim analizlerinin neden yeterince devreye alınamadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini dile getirdi.

Bakanlığa yöneltilen sorular

Karal, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar’a yönelik verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:

1. 2020–2025 yılları arasında ülke genelinde kaçak elektrik kullanımının kamuya toplam maddi maliyeti ne kadardır? Bu kaybın yıllara göre dağılımı nasıldır?

2. Kaçak elektrik nedeniyle oluşan bu kaybın, elektrik faturalarına yansıyan dolaylı maliyet tutarı hesaplanmakta mıdır? Dürüst abonelerin ödediği bedelin ne kadarı bu kayıpları telafi etmeye yöneliktir?

3. Kaçak elektrik kullanımının yoğun olduğu alanlarda, olağan tüketim ortalamalarının katbekat üzerine çıkan tüketimler neden erken aşamada tespit edilememektedir? Mevcut izleme, analiz ve alarm sistemleri yeterli midir? Akıllı sayaç, uzaktan izleme ve anlık tüketim analizleri ne ölçüde kullanılmaktadır?

4. Yüksek kapasiteli trafoların, ruhsatsız ya da amacı dışında kullanılan yapılarda kurulabilmesi nasıl mümkün olabilmektedir?

5. Kaçak elektrikle yürütülen yüksek enerji tüketimli yasa dışı faaliyetlerin; şebeke güvenliği, yangın ve patlama riski, çevresel zarar ve enerji arzının sürekliliği üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlıkça yapılmış bir analiz var mıdır?

6. Kaçak elektrikle mücadelede görevli kurumlar arasında veri paylaşımı ve koordinasyon yeterli midir?

7. Kaçak kullanımın önlenememesinin temel nedenleri nelerdir? Teknik yetersizlik mi, denetim eksikliği mi, yaptırımların caydırıcı olmaması mı?

8. Kaçak elektrik kullanımına ilişkin mevcut cezaların, yüksek kazanç sağlayan faaliyetler karşısında caydırıcılığını yitirdiği değerlendirilmekte midir?

9. Kaçak elektrikle mücadelede yalnızca cezai değil; teknolojik, yapısal ve önleyici hangi yeni adımların atılması planlanmaktadır?