Categories: YAŞAM

CENNETTE EKMEK VAR MI ANNE?

Gazze’de

Beş yaşındaki bir çocuk annesine sormuş:

“Anne, cennette ekmek var mı?”

Annesi, “Var yavrum.” demiş.

Çocuk bir an susmuş. Sonra insanlığın asırlardır biriktirdiği bütün sözleri hükümsüz bırakan o cümleyi kurmuş:

“Öyleyse ölelim, karnımız doyar.”

Bazen bir cümle, koca bir kitabın anlatamadığını anlatır. Bazen küçücük bir çocuğun sorusu, büyüklerin kurduğu bütün medeniyet tasavvurunu yerle bir eder. İşte bu söz de öyle…

Beş yaşındaki bir çocuğun zihninde ölüm, açlıktan kurtuluşun bir yolu olarak beliriyorsa orada yalnızca yoksulluktan değil, insanlığın varoluşundan söz etmek gerekir.

Biz buna dünya diyoruz.

Gökdelenler yükseliyor, şehirler büyüyor, servetler çoğalıyor, teknoloji insanın hayal sınırlarını zorluyor. İnsan, gökyüzüne ulaşmak için kuleler dikiyor; fakat yanı başındaki çocuğun sofrasına bir lokma ekmek koyamıyorsa bütün bu yükselişlerin anlamı nedir?

Medeniyet dediğimiz şey, insanın göğe ne kadar yaklaştığıyla değil, yerdekine ne kadar eğilebildiğiyle ölçülmelidir.

Düşünün… Bir çocuk, henüz hayatın anlamını kavrayacak yaşta değilken ölümün anlamını sorguluyor. Oysa onun dünyasında ölüm değil, oyun olmalıydı. Korku değil, masal; açlık değil, anne eliyle uzatılmış sıcak bir ekmek bulunmalıydı.

Bir çocuğun cenneti, ölümden sonra ulaşacağı bir nimet değil; hayattayken içinde güvenle yaşayabildiği bir dünya olmalıydı.

İnsan, ekmeği fırında aramalıydı; cennette değil.

Ne hazindir ki yeryüzünde bulamadığı lokmayı gökyüzünde arayan bir çocuğun sorusu, yalnızca annesine değil, bütün insanlığa yöneltilmiş bir muhasebedir.

Bir dilim ekmek…

Kimi sofralarda sıradan bir nimet, kimi sofralarda ulaşılması güç bir hayal. Bir yerde ekmek bayatlar, çöpe atılır; başka bir yerde bir çocuk, açlığını bastıracak bir lokmanın hayaliyle uykuya dalar.

Aynı gökyüzünün altında iki ayrı dünya; aynı insanlığın içinde iki ayrı kader…

Bir tarafta sınırsız tüketimin hüküm sürdüğü sofralar, diğer tarafta yokluğun sessizliğine mahkûm edilmiş hayatlar. Bir tarafta nimetin kıymetini unutturan bolluk, diğer tarafta bir lokmanın kıymetini insana hayatı sorgulatacak kadar büyüten mahrumiyet…

Burada mesele yalnızca ekmeğin paylaşılmaması değildir. Mesele, insanın sahip olduğu nimet karşısında taşıdığı sorumluluğu unutmasıdır.

Çünkü nimet, yalnızca sahip olunan bir zenginlik değil, aynı zamanda taşınması gereken bir emanettir.

Bütün bunlar yaşanırken dünya hâlâ büyüme rakamlarını konuşuyor, binaların yüksekliğini, sofraların zenginliğini, şehirlerin ihtişamını anlatıyor. Oysa bir medeniyetin büyüklüğü, gökdelenlerinin yüksekliğiyle değil, en küçük evladının başını ne kadar dik tutabildiğiyle ölçülür.

Bir ülkenin gerçek kalkınması, çocuklarının kaç kelime öğrendiği kadar, kaç gece aç uyumadığıyla da ilgilidir.

Çünkü açlık, yalnızca mideyi boş bırakmaz; zihni yorar, dikkati dağıtır, öğrenme isteğini zayıflatır. Çocuğun hayallerini daraltır, geleceğe dair umutlarını gölgeler. Okul sıralarında oturan her çocuğun eşit şartlarda öğrenebilmesi için önce insan onuruna yaraşır yaşam koşullarına sahip olması gerekir.

Bir çocuğa eğitim vermek, yalnızca ona harfleri ve rakamları öğretmek değildir. Aynı zamanda hayata tutunabileceği bir zemin hazırlamaktır.

İşte asıl mesele burada başlar: Hiçbir çocuk, yaşamakla karnını doyurmak arasında bir tercih yapmak zorunda kalmamalıdır.

Elbette bu sözün bize ulaştığı hikâyenin bütün ayrıntılarını bilmeden tek bir cümleden bir hayatın tamamına hüküm veremeyiz. Ancak taşıdığı hakikat üzerinde düşünmek için hikâyenin bütün ayrıntılarını bilmeye de ihtiyaç yoktur.

Dünyanın herhangi bir yerinde bir çocuk aç yatıyorsa insanlığın huzurundan söz etmek güçtür.

Devletin görevi sosyal adaleti sağlamak, kurumların görevi ihtiyaç sahibine ulaşmak, toplumun görevi dayanışmayı yaşatmak, bireyin görevi ise vicdanını diri tutmaktır. Bunlar birbirinin alternatifi değil, aynı insanlık sorumluluğunun farklı yüzleridir.

Yardım, yalnızca bir lokma ekmek uzatmak değildir. İnsana onurunu koruyarak yaşama imkânı sunmaktır. Bir çocuğun yarın da karnının doyacağını bilmesini sağlamaktır. Annesinin geceyi çaresizlik içinde değil, huzurla geçirebilmesine vesile olmaktır.

Zira merhamet, uzaktan duyulan bir acıma hissi değil, yakından üstlenilen bir sorumluluktur.

İnsanın insana borcu bazen bir servet, bazen bir hayat, bazen de yalnızca bir somun ekmektir.

Fakat bütün bunların ötesinde, insanın kendisine sorması gereken daha büyük bir soru vardır:

Biz nasıl bir dünya kurduk ki bir çocuk, cenneti yaşadığı hayattan daha doyurucu buluyor?

Bu soru, yalnızca ekonomik düzeni değil, ahlaki düzeni de sorgulatmalıdır. Çünkü bir toplumun gerçek yoksulluğu, yalnızca cebindeki paranın azlığı değil, başkasının mahrumiyetine karşı duyarsızlaşmasıdır.

Dünya, çocuklara bırakılmış bir emanettir. Bu emaneti korumak, onların geleceğine dair güzel cümleler kurmaktan ibaret değildir. Bugünlerini yaşanabilir kılmak, haklarını korumak ve hiçbir çocuğu çaresizliğin karanlığına terk etmemektir.

Şimdi yeniden o beş yaşındaki çocuğun sorusuna dönelim:

“Cennette ekmek var mı anne?”

Belki de bu sorunun asıl muhatabı anne değil, bütün insanlıktır.

Çocuğun annesi, cennette ekmek olduğunu söylemiş. Peki, yeryüzünü çocukların aç kalmayacağı bir cennete dönüştürmek bizim sorumluluğumuz değil mi?

Biz ahiretin nimetlerini anlatırken yeryüzündeki emanetlerimizi ihmal ediyorsak hangi medeniyet iddiasından söz edebiliriz?

Hiçbir çocuk, bir lokma ekmeğe ulaşmak için ölümü bir kurtuluş olarak görmemelidir. Hiçbir anne, evladının açlığını dindiremediği için çaresizliğe mahkûm edilmemelidir.

Ve bir gün hiçbir çocuk, cenneti bir lokma ekmek kadar uzak sanmasın diye…

Önce dünyayı insanlaştırmalıyız.

Önce sofraları değil, vicdanları büyütmeliyiz.

Önce bizim insanlığımız doymalıdır.

Çünkü bir çocuğun açlığı, yalnızca bir evin yoksulluğu değil, bütün insanlığın vicdanında açılmış bir yaradır.